Hoe voorkom je
nachtelijk zweten

Zweten is de manier waarop het lichaam zijn kerntemperatuur reguleert. Daarom gaan we zweten als de buitenlucht warm is of wanneer we sporten. We kunnen ook om andere redenen zweten, bijvoorbeeld als we nerveus, gestrest of ziek zijn.

Er zijn verschillende oorzaken van overmatig zweten tijdens de slaap en de meesten van ons hebben weleens een warme, zweterige nacht – het kan simpelweg een warme nacht zijn, of misschien ben je te warm gekleed of lig je onder een dik dekbed. Frequente perioden van hevig zweten tijdens de slaap, waarbij je wakker wordt en lakens en beddengoed echt doorweekt zijn, zijn anders, en daar kunnen diverse onderliggende oorzaken voor zijn.

De oorzaken van overmatig zweten nachts kunnen kortdurend zijn (zoals bij koorts), maar andere, zoals de menopauze, zorgen voor nachtelijk zweten gedurende een langere periode.

Zowel alcohol als koffie werken stimulerend en kunnen je hartslag verhogen, waardoor je lichaamstemperatuur stijgt.

Vrouwen die in de menopauze zijn of eraan beginnen, kunnen nachtelijk zweten ervaren. Veranderingen in de aanmaak van de hormonen oestrogeen en progesteron in het lichaam worden gezien als oorzaak van overmatig zweten en opvliegers.

De meeste vrouwen in de menopauze of perimenopauze – de overgangsfase vóór de menopauze – hebben opvliegers. Opvliegers tijdens de menopauze komen de hele dag door voor en duren meestal een paar minuten. Ze treden ook ’s nachts op en kunnen de slaap verstoren.

Hyperhidrose is een zweetaandoening waarbij je lichaam zweet, ook als het niet hoeft af te koelen. Overmatig zweten kan verergerd worden door bepaalde factoren, zoals overgewicht, alcoholgebruik, aandoeningen zoals diabetes of een overactieve schildklier, de menopauze en sommige medicijnen.

Voor de meesten van ons is overmatig zweten niet meer dan een onschuldige bron van ongemak, maar in sommige gevallen kan nachtelijk zweten een signaal zijn van een onderliggende aandoening. Als je regelmatig doorweekt van het zweet wakker wordt, andere symptomen hebt zoals gewichtsverlies, koorts of pijn gedurende langere tijd, of als nachtelijk zweten je slaap verstoort, raadpleeg dan je arts.

Je kunt een verhoogde lichaamstemperatuur hebben wanneer je lichaam een infectie bestrijdt. Koorts zou niet langer dan een nacht of twee moeten aanhouden.

Bepaalde medicijnen kunnen overmatig zweten tijdens het slapen veroorzaken. De meest voorkomende zijn:

• Antidepressiva
• Medicatie tegen hoge bloeddruk
• Hormoontherapie

Als je denkt dat je medicijnen de oorzaak zijn van nachtelijk zweten, neem dan contact op met je arts.

De hypothalamus, het deel van de hersenen dat de lichaamstemperatuur reguleert, maakt ook deel uit van het endocriene systeem dat de hormoonspiegels regelt. Een verstoring van het endocriene systeem heeft daarom invloed op het mechanisme waarmee het lichaam de temperatuur regelt. Hormonale problemen die nachtelijk zweten kunnen veroorzaken zijn onder andere hyperthyreoïdie – een overactieve schildklier – of diabetes.

Stress kan overmatig zweten overdag veroorzaken (klamme handen en vochtige oksels zijn heel gewoon) en hetzelfde geldt ’s nachts. Wanneer je gestrest bent, geeft het lichaam de stresshormonen adrenaline en cortisol af, die een ‘vecht-of-vlucht’-reactie op gang brengen en je apocriene klieren – zweetklieren in de oksels en lies – activeren om te gaan zweten.

Sommige vrouwen hebben nachtelijk zweten vóór of tijdens hun menstruatie. Dit komt door hormonale schommelingen die een normaal onderdeel zijn van de menstruatiecyclus. Tijdens de menstruatie neemt het progesterongehalte toe, waardoor het oestrogeengehalte daalt. Deze disbalans beïnvloedt de hypothalamus, het deel van de hersenen dat de interne lichaamstemperatuur regelt. Dit zorgt voor een signaal in de hersenen dat het lichaam moet afkoelen.

Omdat zweten de manier is waarop ons lichaam de temperatuur reguleert, kan deze reactie leiden tot opvliegers of nachtelijk zweten. Soms gaat dit door tijdens de menstruatie, maar het zou na enkele dagen weer over moeten zijn.

Net zoals er niet één enkele oorzaak is voor nachtelijk zweten, is er ook geen snelle, algemene remedie voor overmatig zweten tijdens de nacht. Het is belangrijk om uit te sluiten dat nachtelijk zweten een symptoom is van een ernstige aandoening. Maak je je zorgen, of belemmert nachtelijk zweten je slaap en dagelijkse leven, raadpleeg dan je arts.

Er zijn een aantal manieren waarop je de impact van nachtelijk zweten kunt verminderen:

• Slaap in een koele kamer met het raam open
• Overweeg een ademende matras die warmte minder vasthoudt
• Kies ademende, katoenen lakens in plaats van synthetische vezels
• Verschoon je beddengoed regelmatig – minimaal één keer per week. Dode huidcellen en vuil kunnen de ademende eigenschappen van je lakens en dekbed verminderen
• Draag losse nachtkleding van natuurlijke materialen zoals katoen of linnen
• Neem een douche voordat je naar bed gaat en gebruik een antitranspirant