Hoe voorkom je
nachtelijk zweten

Zweten is de manier waarop je lichaam de kerntemperatuur regelt. Daarom zweten we als de buitentemperatuur hoog is of wanneer we sporten. We kunnen ook om andere redenen zweten, bijvoorbeeld als we nerveus, gestrest of ziek zijn.

Er zijn verschillende oorzaken van overmatig zweten tijdens de slaap en veel van ons hebben wel eens een hete, zweterige nacht – misschien is het een warme nacht, draag je te warme nachtkleding of lig je onder een dik dekbed. Frequente perioden van extreem nachtelijk zweten, waarbij je wakker wordt en je lakens en beddengoed doorweekt zijn, zijn anders, en daar kunnen diverse onderliggende oorzaken voor zijn.

De oorzaken van overmatig zweten ’s nachts kunnen kortdurend zijn (zoals koorts), maar andere, zoals de menopauze, zorgen over een langere periode voor nachtelijk zweten.

Zowel alcohol als koffie werken als stimulant en kunnen je hartslag verhogen, wat je lichaamstemperatuur doet stijgen.

Vrouwen die in de menopauze zijn of daar naartoe gaan, kunnen last krijgen van nachtelijk zweten. Veranderingen in de productie van de hormonen oestrogeen en progesteron in het lichaam zouden zorgen voor overmatig zweten en opvliegers.

De meeste vrouwen in de menopauze of perimenopauze – de overgangsperiode vóór de menopauze – ervaren opvliegers. Opvliegers tijdens de menopauze komen de hele dag door voor en duren meestal een paar minuten. Ze kunnen ook ’s nachts optreden en de slaap verstoren.

Hyperhidrosis is een zweetaandoening waarbij je lichaam zweet terwijl dat niet nodig is om af te koelen. Overmatig zweten kan worden verergerd door bepaalde factoren, zoals overgewicht, alcoholgebruik, aandoeningen zoals diabetes of een overactieve schildklier, de menopauze en bepaalde medicijnen.

Voor de meesten van ons is overmatig zweten niet meer dan een onschuldige ergernis, maar in sommige gevallen kan nachtelijk zweten wijzen op een onderliggende aandoening. Als je regelmatig drijfnat van het zweet wakker wordt, andere symptomen hebt zoals gewichtsverlies, koorts of langdurige pijn, of als nachtelijk zweten je slaap verstoort, raadpleeg dan je arts.

Je kunt een verhoogde lichaamstemperatuur hebben wanneer je lichaam een infectie bestrijdt. Koorts hoort niet langer dan een nacht of twee aan te houden.

Bepaalde medicijnen kunnen overmatig zweten veroorzaken terwijl je slaapt. De meest voorkomende zijn:

• Antidepressiva
• Medicijnen tegen hoge bloeddruk
• Medicijnen voor hormoontherapie

Neem contact op met je arts als je denkt dat je medicijnen de oorzaak zijn van nachtelijk zweten.

De hypothalamus, het deel van de hersenen dat de lichaamstemperatuur regelt, maakt ook deel uit van het endocriene systeem dat het hormoonniveau aanstuurt. Een verstoring van het endocriene systeem beïnvloedt daarom het mechanisme waarmee het lichaam de temperatuur regelt. Hormonale problemen die nachtelijk zweten kunnen veroorzaken zijn onder meer hyperthyreoïdie – een overactieve schildklier – of diabetes.

Stress kan overmatig zweten overdag veroorzaken (klamme handen en vochtige oksels komen vaak voor) en dat geldt ook ’s nachts. Wanneer je gestrest bent, maakt het lichaam de stresshormonen adrenaline en cortisol aan, die een ‘vecht-of-vlucht’-reactie op gang brengen en je apocriene klieren, zweetklieren in de oksels en liesstreek, activeren om zweet te produceren.

Sommige vrouwen ervaren nachtelijk zweten voor of tijdens hun menstruatie. Dit komt door hormonale schommelingen die een normaal onderdeel zijn van de menstruatiecyclus. Tijdens de menstruatie stijgt het progesterongehalte, waardoor het oestrogeenniveau daalt. Deze disbalans beïnvloedt de hypothalamus, het deel van de hersenen dat de interne lichaamstemperatuur regelt. Dit zorgt voor een signaal in de hersenen dat je lichaam moet afkoelen.

Omdat zweten de manier is waarop ons lichaam de temperatuur reguleert, kan deze reactie opvliegers of nachtelijk zweten veroorzaken. Soms gaat dit door tijdens je menstruatie, maar meestal is het na een paar dagen weer voorbij.

Net zoals er niet één enkele reden is voor nachtelijk zweten, is er ook geen universele oplossing voor overmatig zweten. Het is belangrijk om uit te sluiten dat nachtelijk zweten een symptoom is van een ernstige aandoening. Maak je je zorgen, of verstoort nachtelijk zweten je slaap en dagelijkse leven, raadpleeg dan je arts.

Er zijn een aantal manieren waarop je de gevolgen van nachtelijk zweten kunt verminderen:

• Slaap in een koelere kamer met het raam open
• Overweeg een goed ventilerend matras dat geen warmte vasthoudt
• Kies ademend beddengoed van katoen in plaats van synthetische vezels
• Verschoon je beddengoed regelmatig – minimaal één keer per week. Dode huidcellen en vuil kunnen de ademende werking van je lakens en dekbed verminderen
• Draag loszittende nachtkleding van natuurlijke vezels zoals katoen of linnen
• Neem een douche voordat je naar bed gaat en gebruik een antitranspirant